Hij zei dat ik mooi was... en dat hij mij aan zijn vriend wilde voorstellen.
Jeugdigen en (jong)volwassenen met een licht verstandelijke beperking (LVB) maken een steeds groter deel uit van de groep slachtoffers van uitbuiting. Professionals die met deze groep werken spelen een belangrijke rol in de preventie, signalering en aanpak van uitbuiting. Op deze pagina vind je kennis, praktische hulpmiddelen en organisaties, specifiek gericht op het terugdringen van uitbuiting van mensen met een LVB.
Uitbuiting komt in verschillende vormen voor, zoals seksuele en criminele uitbuiting. Wat deze vormen gemeen hebben, is dat er sprake is van misleiding, chantage en dwang van het slachtoffer om bepaalde activiteiten te verrichten. En dat de dader daar geld voor krijgt.
Er zijn verschillenden termen om uitbuitingsproblematiek aan te duiden. In het strafrecht spreekt men van mensenhandel waarbinnen vier vormen van uitbuiting worden gehanteerd. Loverboyproblematiek of gedwongen prostitutie zijn termen die ook regelmatig terugkomen, deze verwijzen beide naar seksuele uitbuiting. Termen als drugsrunnen of geldezel-problematiek zijn voorbeelden van criminele uitbuiting.
Op de site van CoMensha staat een heldere uitleg van alle vormen van uitbuiting.
Op deze pagina gaan wij in op seksuele en criminele uitbuiting.
Jeugdigen met een LVB lopen meer risico om als slachtoffer en/of dader betrokken te raken bij criminele of seksuele uitbuiting.
De achterstand die zij hebben op sociaal, maatschappelijk, emotioneel en cognitief gebied maakt deze groep kwetsbaar om te worden ingepalmd of ‘geronseld’. Denk bijvoorbeeld aan kenmerken als de sterkere mate van beïnvloedbaarheid, moeilijker overzien van intenties en gevolgen, een beperkt sociaal netwerk, lage zelfwaardering en vaak complexere gezins- opgroeisituatie en trauma.
Op de pagina Over LVB lees je hier meer over.
Dat wil niet zeggen dat jeugdigen of volwassenen met een normaal intelligentieniveau en sociaal functioneren geen slachtoffer van uitbuiting kunnen worden. Een LVB is niet de enige risicofactor voor uitbuiting, ook psychische problematiek , schulden- of verslavingsproblematiek kunnen kwetsbaar maken voor uitbuiting. Helaas komen ook deze problemen significant meer voor bij mensen met een LVB.
Op de pagina LVB in de samenleving vind je meer informatie over de risico’s en cijfers over de gebieden waar mensen met een een LVB oververtegenwoordigd zijn .
Op deze pagina van de politie is meer informatie te vinden over verschillende vormen van uitbuiting (mensenhandel).
Binnen de politie is expertise aanwezig op de Afdeling Vreemdelingen, Identificatie en Mensenhandel (AVIM). Als je in het geval van (een vermoeden van) uitbuiting contact opneemt met de politie (0900-8844) vraag dan altijd om een rechercheur / expert mensenhandel van de afdeling AVIM.
Voor contact met de zedenpolitie kan gebruik worden gemaakt van de vernieuwde lijst met contactpersonen zedenpolitie bij seksueel misbruik. Per regio zijn er contactgegevens te vinden, Wel wordt benadrukt dit via een aandachtfunctionaris te laten verlopen.
Het Centrum Seksueel Geweld (CSG) biedt professionele hulp aan iedereen die kortgeleden een ongewenste seksuele ervaring heeft gehad.
Het CSG is het enige gespecialiseerde centrum in Nederland voor acuut seksueel geweld en is een samenwerkingsverband tussen ziekenhuizen, GGD, GGZ, Politie en Slachtofferhulp Nederland. Het CSG telt 16 centra verspreid over Nederland. Neem contact op via 0800-0188.
CoMensha, Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel, houdt onder andere de aard en omvang van uitbuiting in Nederland bij. Met als doel (mogelijke) slachtoffers een gezicht te geven en knelpunten en succesfactoren te signaleren in het mensenhandelbeleid.
Slachtoffers kunnen alleen met toestemming bij CoMensha gemeld worden (melden bij CoMensha is niet verplicht). Tevens is CoMensha het meldpunt voor uitbuiting van minderjarigen. Daarnaast coördineert CoMensha ook de zorg en opvang aan slachtoffers van uitbuiting. Neem contact op via 033-4481186.
Lees meer in de handreiking: Hoe meld je (vermoedelijke) slachtoffers bij CoMensha
Het Centrum Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) is onderdeel van Fier en doet onderzoek naar uitbuiting. De verschillende onderzoeken die het door het CKM worden gedaan dragen bij aan de kennis en aanpak van uitbuiting.
De wegwijzer mensenhandel helpt professionals de juiste ondersteuning voor slachtoffers van mensenhandel te vinden.
De wegwijzer deelt onder andere het overzicht van zorgcoördinatoren. Zij hebben specialistische kennis over procedures en het hulpverleningsaanbod in de desbetreffende regio. De zorgcoördinator van jouw regio kan naar de juist zorg toe leiden, het zorgtraject en de kwaliteit daarvan bewaken en maakt deel uit van het Netwerk Mensenhandel
Sinds 2015 is de aanpak van uitbuiting ook een gemeentelijke taak geworden. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het inrichten van ondersteuning en opvang van slachtoffers van uitbuiting.
De rol van de gemeente op het gebied van uitbuiting moet nog verder ingevuld worden, signalering van en regelgeving en beleid voor de aanpak van uitbuiting zijn daar onderdeel van.
WATCH Nederland is een project van Terre des Hommes en strijdt tegen seksuele uitbuiting van minderjarigen in Nederland.
Door het opsporen van ‘loverboys’ en mensenhandelaren, ontmoedigen van de vraagkant en werken aan bewustwording bij jongeren over seksuele uitbuiting. Alles in nauwe samenwerking met de politie.
Welke hulpinstanties hebben expertise in huis voor de juiste hulp en begeleiding aan jongeren (met een LVB) die te maken hebben met uitbuiting? In het overzicht hieronder zie je per organisatie, welke hulp deze in welke regio aanbiedt.
Het overzicht is niet uitputtend, mail voor aanvullende suggesties naar info@kenniscentrumlvb.nl
De zorgorganisatie Ambiq biedt twee preventieve trainingen over seksualiteit aan voor meiden en jongens met een licht verstandelijke beperking.
Girls Talk+: Het programma is gericht op laagopgeleide meiden die een verhoogd risico hebben op het meemaken dan wel plegen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het programma richt zich op de seksuele empowerment van de meiden en het verbeteren van hun seksuele gezondheid en seksueel welzijn. Lees hier meer over Girls Talk+.
Make a Move+: De training gaat over relaties, (grensoverschrijdende) seksualiteit en zelfvertrouwen, voor jongens met een licht verstandelijke beperking van 14 tot 18 jaar. Het doel is om de deelnemers wijs en weerbaar te maken, zodat zij op een veilige en respectvolle manier hun seksualiteit en relaties kunnen verkennen. Je leest hier meer over Make a Move+.
Het Landelijke expertise en behandelcentrum biedt in Leeuwarden, Groningen en Rotterdam behandelprogramma’s aan, voor jongens en meiden die slachtoffer zijn of dreigen te worden van seksuele uitbuiting en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Fier biedt ook zorg aan jongeren die zwakbegaafd zijn (IQ 70 – 85).
Op de site van Fier! staan ervaringsverhalen en is veel informatie te vinden, ook voor jongeren en ouders.
Asja: Het behandelprogramma Asja biedt veilige opvang begeleiding en behandeling aan meiden in de leeftijd van 12 tot en met 23 jaar die als gevolg van misleiding dwang en/of geweld in de prostitutie terecht zijn gekomen of ernstig risico lopen hierin terecht te komen. De meeste meiden starten met een 24-uurs verblijf, gaan dan terug naar huis of beschermd wonen, daarna begeleid wonen en uiteindelijk krijgen ze nazorg.
Het behandelprogramma Asja is beschikbaar in Leeuwarden en in Rotterdam.
Ravi: Het behandelprogramma Ravi biedt veilige en gestructureerde opvang, begeleiding en behandeling aan jongens in de leeftijd van 12 tot 23 jaar die het slachtoffer zijn van geweld in afhankelijkheidsrelaties; jongens die een combinatie van veiligheid en bescherming en specialistische behandeling nodig hebben. Ravi is een landelijk erkend Specialistisch zorgprogramma en gebaseerd op het high intensive care & high safety-model.
Het behandelprogramma Ravi is beschikbaar in Leeuwarden.
Verwijzers kunnen bij vragen contact met Fier opnemen.
Fier afdeling Advies en Aanmeldingen, 088-208 00 00
of aanmeldingen@fier.nl.
In de regio Amsterdam, Alkmaar en Almere biedt HVO Querido/ACM samen met Blijf Groep extra opvangplekken aan voor slachtoffers van uitbuiting die intensieve zorg nodig hebben, vanwege een verslaving, psychische klachten of een LVB.
Meer informatie over deze opvangplekken is hier te lezen.
Contact
Tel 020 – 561 90 90
E-mail info@hvoquerido.nl
HVO-Querido ondersteunt mensen in een kwetsbare situatie bij hun streven om opnieuw de regie over hun eigen leven te krijgen en volwaardig deel uit te maken van de samenleving
Koraal, een zorgorganisatie in het zuiden van Nederland, biedt het landelijke behandelprogramma YIP!, wat staat voor ‘Your Inner Power’. Voor jonge mensen met LVB en/of psychiatrische problematiek, die (vermoedelijk) slachtoffer zijn van mensenhandel en gedwongen prostitutie.
Heb je vragen of wil je even sparren over signalen die duiden op seksuele uitbuiting? Koraal biedt hiervoor consultatie. Zij zijn 24/7 bereikbaar via het e-mailadres vragenoveruitbuiting@koraal.nl. Het is ook mogelijk om te bellen met één van de medewerkers van Koraal. Dat kan vrijblijvend op dinsdagen en donderdagen van 9 tot 12 uur. De consultatielijn is bereikbaar via 088 – 50 57 410.
Meer informatie is te vinden op de website van Koraal waar ook flyers over het behandelaanbod voor meisjes én jongens te vinden zijn.
Contact:
Tel. 046 – 477 52 52
E-mail info@koraal.nl
Zorgorganisatie Pluryn heeft zich in de regio Utrecht en oost-Gelderland ontwikkelt tot expert op het gebied van slachtoffers van seksuele uitbuiting. Naast consultatie en advies, biedt Pluryn biedt ook het behandelprogramma Safe & Sound aan.
Het behandelprogramma richt zich specifiek op meiden die (vermoedelijk) slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting en is voor zowel meiden met een LVB als met een normale begaafdheid of meiden bij wie sprake is van onttrekking/motivatieproblemen.
In samenwerking met Noord Holland: Samen Veilig heeft het Landelijk Kenniscentrum LVB twee webinars gemaakt voor professionals die werkzaam zijn in de zorg, het onderwijs en/of de strafrechtketen.
Bewustwording over LVB en uitbuiting staat hierin centraal. Met informatie over een LVB, discussie en praktijkinzichten van ervaringsdeskundigen en inzichten over de samenwerking tussen onderwijs, zorg en justitie
Krijg oog voor de risico’s die jongeren met een LVB lopen en kijk het webinar. Of download de samenvatting.
De vertoonde film is alleen beschikbaar voor deelnemers aan de bijeenkomst.
Het vervolg op ‘Met open ogen’ biedt tips, handvatten en tools voor het aanpakken van uitbuiting.
Kijk wat jíj kunt doen om uitbuiting terug te dringen.
De samenvatting kun je hier downloaden.
Voor professionals die te maken hebben met (vermoedelijke) slachtoffers van mensenhandel. Tips voor een goede samenwerking tussen zorg en politie in de regio.
Compacte en praktische tool voor professionals in het sociaal domein. Informatie over de risico’s voor jongeren met een LVB en tips hoe je kunt polsen waar jongeren tegenaan lopen en hoe je het verschil kunt maken als professional. Met meer informatiebronnen en een gespreksleidraad.
Het Landelijk Kenniscentrum LVB en Koraal hebben een serie van vijf video’s gemaakt over het risico op en het signaleren van uitbuiting. Deze video’s zijn vrij te gebruiken voor organisaties die meer bewustzijn en kennis willen opdoen over deze problematiek.
Kennisdossier Jeugd-ggz voor slachtoffers van seksuele uitbuiting
Het Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie heeft in dit online dossier informatie verzamelt over de achtergrond en aanpak van seksuele uitbuiting en wat professionals in de jeugdzorg, jeugd-lvb-zorg, jeugd-gzz en het sociaal domein kunnen doen: preventie, signalering, melding, ketensamenwerking en opvang en behandeling.
Dossier Mensenhandel – seksuele uitbuiting
Het Nederlands Jeugdinstituut heeft in dit dossier voor professionals, beleidsmaker, jongeren en ouders informatie verzameld over seksuele uitbuiting. In het dossier is onder andere informatie te vinden over preventie, signalering, de rol van gemeenten, opvang en behandeling van slachtoffers en cijfers.
Ben je opzoek naar meer handvatten voor in de praktijk? Hieronder hebben we verschillende materialen, zoals lespakketten en signaleringsinstrumenten, toegevoegd.
11VB
De zorgorganisatie Koraal heeft het signaleringsinstrument 11VB ontwikkeld waar professionals en docenten seksuele uitbuiting en mee kunnen signaleren bij meisjes en jongens met een LVB. Voor ouders en voogden is een quickscan beschikbaar.
Het signaleringsinstrument 11VB is een digitale vragenlijst met 11 aandachtsgebieden, zoals veranderingen in sociale contacten, op school en wegloopgedrag.
Na het invullen geeft de tool adviezen aan de professional of docent over wat zij kunnen doen, bijvoorbeeld een melding maken bij het Centrum Seksueel Geweld.
Professionals en docenten kunnen een e-learning volgen met informatie over uitbuiting en de uitleg van de signaleringstool.
Factsheets (potentiële) slachtoffers seksuele uitbuiting
Koraal heeft de opgedane kennis en inzichten vanuit het project ‘Preventie en behandeling (potentiële) slachtoffers seksuele uitbuiting LVB/GGZ’ samengebracht in verschillende factsheets. Onder andere:
Vlaggensysteem op een bordje
Het Vlaggensysteem is een goed onderbouwde interventie die gezond seksueel gedrag stimuleert en bijdraagt aan het voorkomen en terugdringen van seksueel grensoverschrijdend gedrag onder kinderen en jongeren. Situaties kunnen met behulp van het Vlaggensysteem beoordeeld worden door middel van zes criteria en vier vlaggen (ernst).
Het Vlaggensysteem op een bordje is ontwikkeld als aanvulling op het Sensoa Vlaggensysteem. De doorontwikkeling biedt een extra instrument voor professionals bij de ondersteuning en begeleiding van jeugdigen en (jong)volwassenen met specifieke begeleidingsvragen, zoals een LVB. Door onder andere het gebruik van eenvoudig woordgebruik, visualisatie en praktische oefeningen op het niveau van de cliënt.
Lespakket BUIT
Het lespakket ‘BUIT in de klas’ gaat over criminele en seksuele uitbuiting en bestaat uit een film én een app waarin jeugdigen met de personages uit de film in gesprek kunnen gaan. Het lespakket bestaat uit twee lessen, die ieder een vorm van uitbuiting behandelen en is geschikt voor jeugdigen vanaf 10 jaar. BUIT in de klas is interessant voor het onderwijs, maar ook voor bijvoorbeeld jongerewerkers .Het lespakket kun je via de website kosteloos aanvragen.
Voor professionals is er een aparte website waar onder andere een e-learning te vinden is.
BUIT is ontwikkeld door het samenwerkingsverband Noord-Holland: Samen Veilig.
Verdiepingstraining MEE
De verdiepende training van MEE is opgebouwd uit twee delen waarin je leert over wat een LVB is en wat deze doelgroep kwetsbaar maakt voor uitbuiting. In het tweede deel leer je wat seksuele uitbuiting is en hoe je het kunt herkennen.
Docententraining: Mensenhandel (niet) op school
Gezamenlijk ontwikkelden het Rode Kruis, het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) en Fier! deze training. De training is geschikt voor docenten in het regulier en speciaal middelbaar onderwijs en Internationale Schakelklas (middelbare)scholen.
In de periode januari 2021 en juli 2022 worden de trainingen aangeboden in de regio’s Groningen, Friesland, Limburg, Haaglanden en Rotterdam-Rijnmond.
De training bestaat uit twee delen:
In deze podcastvolg je de dader van seksuele uitbuiting. Je leert meer over het misdrijf dat hij heeft begaan en het juridische aspect. Daarnaast duik je in zijn jeugd. Het is belangrijk om te weten wat de achtergrond van de dader is.
Ben je opzoek naar meer informatie over uitbuiting? Hieronder hebben we een aantal verschillende rapporten en onderzoeken op een rijtje gezet.
Brede blik op daderschap – achtergronden van daders van binnenlandse seksuele uitbuiting – 2024
In het onderzoek Brede blik op daderschap is voor het eerst gekeken naar de criminele carrières van daders van seksuele uitbuiting. Wat opvalt is dat 52% van de daders jonger dan 25 jaar is als ze voor het eerst mensenhandel plegen en dat 24% opnieuw een mensenhandeldelict pleegt. In dit onderzoek zijn 630 daders van seksuele uitbuiting vergeleken met daders van andere criminaliteit en met mensen die geen delict hebben gepleegd.
Deze publicatie is een aanvulling op dat rapport waarbij is gekeken naar hoe vaak de daders van binnenlandse seksuele uitbuiting een licht verstandelijke beperking hebben en of ze zelf ook slachtoffer zijn van strafbare feiten.
Uitbuiting & LVB. Knelpunten en aanbevelingen voor een effectievere aanpak – 2023
Koraal heeft in samenwerking met CoMensha en Metastory Instituut een rapport uitgebracht over de aandacht die nodig voor slachtoffers en daders van uitbuiting met een licht verstandelijke beperking. Met het Nationaal Gesprek Uitbuiting en LVB brachten de drie organisaties de knelpunten rondom de problematiek uitbuiting bij mensen die functioneren op het niveau van een LVB in kaart.
Meer informatie en het rapport zijn in dit artikel te vinden.
Dadermonitor mensenhandel 2017-2021 – 2022
De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar de daders van verschillende vormen van uitbuiting en in de strafrechtelijke aanpak in de periode 2017 – 2021. Opvallend is dat ruim een derde van de daders van seksuele uitbuiting binnen twee jaar opnieuw een delict pleegt.
Informatie over het onderzoek en het onderzoek zelf zijn hier te vinden.
Maatwerk voor meiden – 2022
In de praktijk blijkt dat hulp aan meiden die slachtoffer zijn geworden van seksuele uitbuiting op maat wordt geboden.
Dit blijkt uit het onderzoek ‘Maatwerk voor meiden’ van het Nederlands Jeugdinstituut, de Universiteit van Amsterdam, NHL Stenden Hogeschool en Amsterdam UMC. Een onderzoek naar het perspectief van meiden die slachtoffer zijn geworden van seksuele uitbuiting.
Het onderzoek geeft ook inzicht in hoe hulp aan slachtoffers van seksuele uitbuiting verbeterd kan worden. Zo vormt een veilig en positief leefklimaat op de groep een belangrijke basis voor de meiden. Kleinschalig verblijf is mogelijk een passende hulpvorm voor deze doelgroep.
Meer informatie over het onderzoek en de resultaten is hier te vinden.
Kijken met andere ogen – 2022
In Nederland worden er vermoedelijk duizenden kinderen en jongeren gedwongen om strafbare feiten te plegen. Dit blijkt uit het eerste deel van dit onderzoek van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel. De slachtoffers zijn vaak kwetsbaar, bijvoorbeeld vanwege een LVB. Vaak durven zij zelf niet om hulp te vragen of zien zij zichzelf niet als slachtoffer. Een uitbuitingssituatie blijft zo lang in stand en wanneer zij wel in beeld komen, is dit vaker als dader dan als slachtoffer. Aan het onderzoek deden 13 Nederlandse steden mee om zo zicht te krijgen op deze problematiek.
Het tweede deel van het onderzoek ‘Kijken met andere ogen’ gaat over de strafrechtelijke aanpak van criminele uitbuiting. Uit dit onderzoek blijkt dat de politie nog onvoldoende is toegerust om slachtoffers van criminele uitbuiting te herkennen.
De rapporten zijn hier te vinden.
Brede blik op slachtofferschap – 2022
In dit onderzoek is er door de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen gekeken naar de achtergronden van slachtoffers van seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting. Slachtoffers hebben vaker een licht verstandelijke beperking.
Meer informatie over het onderzoek en de resultaten is hier te vinden.
Mensenhandel zichtbaar maken – 2022
In opdracht van CoMensha, de Vereniging Nederlandse Gemeente en de gemeenten Ede en Utrecht deed Regioplan onderzoek naar de aanpak van mensenhandel in deze twee gemeenten. De conclusies uit het onderzoek bevestigen dat een effectieve aanpak van mensenhandel begint bij zicht op dit fenomeen. Meer aandacht voor bewustwording en preventie is de eerste stap richting een “uitbuitingsvrije” gemeente.
Meer informatie over het onderzoek en de resultaten is hier te vinden.
Het misdrijf voorbij. Een verkenning naar criminele uitbuiting in Rotterdam – 2021
In Nederland worden meer mensen crimineel uitgebuit dan dat de officiële cijfers laten zien, dat blijkt uit het onderzoek dat het Centrum Kinderhandel Mensenhandel heeft gedaan in opdracht van de Gemeente Rotterdam. Rotterdam is de eerste gemeente in Nederland die onderzoek heeft laten uitvoeren en concreet stappen onderneemt om criminele uitbuiting het hoofd te bieden.
In het onderzoeksrapport zijn ook factsheets opgenomen die inzicht geven in de resultaten per stadsgebied. Het onderzoek is hier te vinden.
Slachtoffermonitor mensenhandel 2016-2020 – 2021
De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen, concludeert dat 50% van de slachtoffers van mensenhandel binnen zeven jaar opnieuw slachtoffer wordt van een misdrijf. Dit slachtofferschap gaat vaak (weer) over ernstige delicten zoals bedreiging, mishandeling, seksueel geweld of opnieuw uitbuiting. Ook blijkt dat vooral minderjarige slachtoffers risico lopen om opnieuw slachtoffer te worden van een misdrijf.
Informatie over het onderzoek en het onderzoek zelf zijn hier te vinden
Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening – 2021
In samenwerking hebben CoMensha, het Nederlands Jeugdinstituut, Jeugdzorg Nederland en het Landelijk Kenniscentrum LVB het project ‘Het verbeteren van signalering en inzicht in de aard en omvang van mensenhandel/loverboyproblematiek in de jeugdhulpverlening’ uitgevoerd.
Het onderzoek bestond uit een praktijkonderzoek bij vier jeugdzorginstellingen en een landelijke enquête. Bevestigd is dat het verschil tussen het aantal geschatte en daadwerkelijk gerapporteerde slachtoffers groot is.
Dit onderzoek heeft verschillende rapporten opgeleverd, je vindt ze hier:
Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening. Deelonderzoek 1: een praktijkonderzoek in vier jeugdinstellingen
Signalering en registratie: Slachtoffers mensenhandel in de jeugdhulpverlening. Deelonderzoek 2: een verkennend onderzoek naar optimalisering
Dader of slachtoffer? Criminele uitbuiting; verkenning onder Nederlandse scholen – 2020
Uit het onderzoek van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) blijkt dat 55% van de scholen in Nederland zich zorgen maakt over criminele uitbuiting. Het CKM heeft dit onderzoek uitgevoerd om meer zicht te krijgen op de aard en omvang van criminele uitbuiting onder Nederlandse jongeren.
Meer over het onderzoek en de download zijn te vinden op deze website van het CKM.