Gezond leven en gezonde keuzes maken kan lastig zijn, dit geldt ook voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Het is goed om hier als professional oog voor te hebben en in gesprek te gaan over de leefstijl van de mensen met wie je werkt. Een gezonde leefstijl heeft in het algemeen meerdere voordelen:
Op deze pagina staan we stil bij verschillende aspecten die bijdragen aan een gezond leven van mensen met een LVB en geven we tips die je kunt inzetten in je werk.
Op deze pagina van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland staan bronnen voor zorgorganisaties die aan de slag willen gaan met het bevorderen van een gezonde leefstijl
De meeste mensen sporten of bewegen graag met het oog op hun gezondheid, bijvoorbeeld om fit te blijven en overgewicht te voorkomen. Maar ook om te ontspannen of om het hoofd leeg te maken.
Sport en beweging kunnen zelfs extra zinvol zijn voor mensen met een LVB. Waarom?
Onderzoek van Nivel laat zien dat ongeveer de helft van de mensen met een LVB minimaal 1x per week aan sport doet. Dat is niet anders dan voor leeftijdgenoten zonder een LVB. Mensen met een LVB kiezen vaak voor individuele sporten, zoals zwemmen, fitness, cardio- en krachttraining, wandelen, paardrijden of fietsen.
Het wisselt of mensen met een LVB sporten bij een reguliere sportvereniging of bij een vereniging specifiek voor mensen met een beperking.
We hebben allemaal wel eens geen zin om van de bank af te komen om te gaan sporten. Maar wat maakt het extra lastig voor mensen met een LVB om voldoende aan sport of beweging te doen?
Moeheid en lichamelijke beperkingen
Meedoen in de samenleving kan jeugdigen en (jong)volwassenen veel energie kosten, bijvoorbeeld doordat zij overvraagd worden. Ook kunnen zij vaker dan andere leeftijdgenoten last hebben van gezondheidsproblemen. Regelmatig sporten is daarom niet altijd haalbaar.
Niet willen verplichten
Het vinden van de juiste balans tussen alle dagelijkse activiteiten kan voor iemand met een LVB lastiger zijn dan voor mensen zonder een LVB, tijd maken voor sport hoort daar ook bij. De belangrijkste belemmering is de ervaren druk van teamsporten die vaak meerdere keren per week inzet vragen. Dit gevoel neemt toe wanneer er ook begeleiding nodig is om te kunnen sporten.
Afstand en bereikbaarheid
Reizen en op (sport)afspraken komen kan lastiger zijn voor mensen met een LVB, zeker wanneer zij nog jong zijn of nog niet zelfstandig kunnen reizen. Hoe dichterbij de sportlocatie hoe eerder zij in de gelegenheid zijn om zelf naar de locatie te gaan.
Continuïteit
Voor mensen met een LVB kan continuïteit, voorspelbaarheid en routine helpend zijn. Dit geldt voor thuis, op school maar ook voor sport. Een verhuizing, veranderingen in afstand en bereikbaarheid, sportactiviteiten of training kunnen hierin een belemmering vormen. Iemand kan door een verhuizing noodgedwongen moeten stoppen met sporten en niet meer beginnen.
Kosten
De hoge kosten die soms gepaard gaan met sporten worden als een belemmering ervaren. Het kan dan gaan om nieuwe hardloopschoenen, contributie of middelen om het vervoer naar de sportlocatie te regelen. Jeugdigen met een LVB groeien vaker op in gezinnen waar er financiële zorgen zijn, dit kan invloed hebben op de mogelijkheden om te sporten. Op latere leeftijd spelen financiële mogelijkheden ook mee.
Sfeer
Tot slot de sfeer. Sporten is voor veel mensen ook een manier om vrienden te maken. Voor jeugdigen met een LVB kan dit een uitdaging zijn omdat zij meer moeite kunnen hebben met het begrijpen van sociale interacties en anders omgaan met de sfeer binnen sportteams.
Het maken van gezonde voedingskeuzes draagt bij aan een goede gezondheid. Voor mensen met een LVB kan dit soms lastig zijn wanneer hij of zij bijvoorbeeld moeite heeft met het beheersen van impulsen. Dit kan zorgen voor overgewicht.
Mensen met een LVB hebben in vergelijking met mensen zonder deze beperking vaker overgewicht en een verhoogde kans op het krijgen van hart- en vaatziektes. Toch is er nog weinig bekend over hoe mensen met een LVB omgaan met voeding. Nivel vroeg daarom aan naasten van mensen met een matig of licht verstandelijke beperking naar de eetpatronen.
Uit het onderzoek kwam naar voren dat:
Meer informatie is te vinden is deze publicatie.
Uit onderzoek van het Centrum voor Consultatie en Expertise blijkt dat er verschillende factoren zijn voor het ontstaan en in stand houden van obesitas bij mensen met een LVB. Bijvoorbeeld:
Voor de behandeling van wordt geadviseerd om eerst met diagnostiek te beginnen voordat er over wordt gegaan op een dieet. Daarnaast is het belangrijk om gecombineerde interventies aan te bieden, dat kan een combinatie zijn van psycho-educatie en interventies gericht op leefstijl en/of onderliggende problematiek.
Voor mensen met een LVB is het belangrijk dat de interventie is aangepast naar het kunnen en aankunnen wat past bij de beperking.
Het onderzoek van het CCE is hier te vinden.
Het aantal mensen in Nederland dat rookt wordt steeds minder. Volgens het Trimbos-instituut was dit percentage 18,2% van de volwassenen.
Het vermoeden is dat dit percentage vele malen hoger is als het gaat om mensen met een LVB. Wat hierin meespeelt is dat zij soms minder goed begrijpen wat de risico’s zijn van roken, moeite kunnen hebben met ‘nee’ zeggen in sociale situaties. Ook kan roken een manier zijn om het gevoel van stress te verminderen.
Stoppen is vaak lastig, zeker zonder goede begeleiding. Professionals kunnen helpen door duidelijke uitleg te geven, kleine stappen te zetten en samen alternatieven voor ontspanning te zoeken.
Positieve Gezondheid is een bredere kijk op gezondheid en bestaat uit zes aspecten:
MEE Samen heeft met behulp van ZonMw een vereenvoudigde tool Positieve Gezondheid ontwikkeld voor mensen met een LVB. De toepassing van de tool moet de participatiekansen van mensen met een LVB versterken. In dit artikel lees je meer over de tool en de ontwikkeling daarvan.
Maandelijks nieuws van het kenniscentrum en onze deelnemers ontvangen?